De Tractatus theologico-politicus van Spinoza

De Tractatus theologico-politicus van Spinoza

Over deze cursus

Benedictus de Spinoza (1632–1677) geldt niet alleen als de bekendste filosoof uit de Nederlandse geschiedenis, zijn roem strekt zich uit tot ver buiten onze polders en dijken. Zo wordt hij door de invloedrijke Engelse historicus Jonathan Israel beschouwd als de ware initiator en de meest radicale representant van de Europese cultuurhistorische beweging der Verlichting. Eerder had de Duitse filosoof Hegel het denken van Spinoza zelfs getypeerd als het hoogtepunt van de moderne wijsbegeerte, en zijn collega’s voor een existentiële keuze geplaatst: ‘of Spinozisme, of helemaal geen filosofie’. Anderen daarentegen toonden zich diep verontrust over Spinoza’s vermeende atheïsme en/of pantheïsme en zijn radicale voorstellen voor politieke en religieuze hervormingen riepen bij velen hevige weerstand op.

Zijn reputatie als gevaarlijke vrijdenker, die de metafysische, maatschappelijke en morele orde rigoureus bekritiseerde en trachtte te ondermijnen, dankte Spinoza bovenal aan de verschijning in 1670 van zijn Tractatus theologico-politicus. Het anoniem gepubliceerde boek sloeg in als een bom, veroorzaakte een groot schandaal en werd enkele jaren later publiekelijk veroordeeld en verboden. Zijn tegenstanders kwalificeerden het werk als 'goddeloos', 'monsterlijk' en 'vervaardigd in de hel door de duivel zelf'. In zijn Theologisch-politiek traktaat levert Spinoza fundamentele kritiek op theologische veronderstellingen over openbaring, profetie, wonderen en goddelijke voorzienigheid. Daarnaast bepleit hij een democratisch politiek bestel, dat gekenmerkt wordt door tolerantie en gevrijwaard dient te blijven van kerkelijke inmenging. Aldus legde hij de grondslag voor de moderne seculiere staat en verdedigde hij op eloquente wijze het belang en de waarde van de vrijheid van denken en meningsuiting.

Data en tijden

Deze cursus bestaat uit 10 hoorcolleges met ruimte voor vragen.

Data: 24 september t/m 3 december 2019.
Let op: geen college op 22 oktober.

Dag en tijd: dinsdag, 13.30 - 16.00 uur.

Literatuur en voorkennis

Aanbevolen: Spinoza, Theologisch-politiek traktaat (vertaling F. Akkerman), Wereldbibliotheek, 1997.

Studiebelasting: enkele uren per week.

Enige voorkennis op het gebied van filosofie is gewenst, maar niet noodzakelijk.

Docent

Nieuwste foto AK_Jagersma_2015emptyDrs. Arend Klaas Jagersma (1970) studeerde filosofie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en was als onderzoeker en docent verbonden aan de Faculteit der Wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen. Momenteel is hij werkzaam als zelfstandig docent filosofie. Sinds 1996 verzorgt hij colleges voor meerdere HOVO-instellingen.

Prijs en aanmelden

Prijs: € 290 per deelnemer.

Wilt u zich aanmelden voor een cursus?
Dat kan via onderstaande knop. U meldt zich aan per programma. U krijgt dan eerst de vraag om een MijnHOVO-account aan te maken. In de bevestingsmail hiervan vindt u het verzoek een wachtwoord aan te maken. Direct daarna kunt u uw aanmelding voltooien.
Zodra u een eigen MijnHOVO-account hebt, kunt u direct zich voor deze of andere cursussen aanmelden.

De uiterste aanmelddatum voor deze cursus is 17 september. 

Aanmeldbutton