Koningen in Groningen: Een tocht langs adel in Groninger kerken – groep A

Koningen in Groningen - groep A

cursusbeschrijving

In Groningen woonden koningen. Althans: er woonden rijke landbezitters die zich koningen over hun land en in ‘hun’ kerk waanden, terwijl ze zelfs geen lagere adellijke titel bezaten. Vanwege hun grote landbezit hadden de families veel rechten, soms alleenrechten, in de plaatselijke kerk. Orgels, herenbanken, preekstoelen, rouwborden en -monumenten werden door hen betaald en vaak voorzien van het familiewapen.

In nagenoeg alle oude kerken manifesteert de Groninger adel zich, maar in sommige kerken meer dan in andere. Wat dacht borgheer Alberda toen hij een eigen poort naar zijn eigen herenbank liet maken? Hij wilde kennelijk niet met het gewone volk de kerk betreden. En vanuit de ‘skybox’-herenbank in Midwolde konden de rijken hun voorouders en personeel - onder wie de dominee - goed overzien.

Uit talloze verhalen blijkt dat de heren zeer ver konden gaan in hun machtsuitoefening in de kerk, maar soms troffen ze een onwillige dominee of ouderling. De kerkinrichting lijkt in deze gevallen een verlengstuk te zijn van de eigen borg waar ook met veel pracht en praal aan bezoekers getoond werd hoe rijk het familieverleden en hoe groot de macht was. Een voorbeeld daarvan zijn avondmaaltafels: dat waren vaak oude bijzettafels uit de borg (het landhuis).

In Stedum, Midwolde en Uithuizermeeden zijn praalgraven te vinden. Vooral het praalgraf in Midwolde is prominent aanwezig: de kerk is niet bijzonder groot, maar het graf gigantisch. Pieterburen heeft een adelsinrichting uit een lange periode. De laatste borgheer die nog iets toevoegde, vocht tegen de tijd: nog na de Bataafse Republiek, dus nadat de adel uit de kerk was verdreven, poogde hij de oude luister in de kerk te herstellen. Middelstum, Pieterburen en Uithuizermeeden tonen de mooiste totale adelsinrichting van de provincie. Een aantal van deze kerken is zó imposant dat ze zijn opgenomen in ‘Het grootste museum van Nederland’ door het Catharijneconvent.
Genoemde kerken zijn onder voorbehoud.

overige informatie
Toegang tot de kerken is altijd onder voorbehoud in verband met eventuele (rouw)diensten. De excursie zal starten en eindigen op de VU campus.

Docent

SASKIAvanLIERDrs. Saskia van Lier is godsdienstwetenschapper en gespecialiseerd in kerken en kerkinrichting. Ze woont in Groningen en neemt al jarenlang groepen mee langs de pracht van de Groninger kerken.

Onderwijsvorm en literatuur

Onderwijsvorm
1 online hoorcollege en 1 dagexcursie

Onderwijs op de VU of online
De cursussen in het zomerprogramma worden waar mogelijk in een hybride vorm aangeboden. Dit betekent dat u kunt kiezen of u de colleges in een geschikte cursusruimte op de VU wilt volgen of volledig online vanuit huis.
Wij volgen altijd de richtlijnen van het RIVM. Als daardoor onverhoopt ‘fysieke’ colleges niet (meer) mogelijk zijn, dan nemen wij contact met u op over de vervangende oplossing.   

Let op: het hoorcollege behorend bij deze cursus vindt alleen online plaats. Er is geen college in een fysieke onderwijsruimte.
Meer informatie over online onderwijs bij HOVO Amsterdam vindt u onder het kopje HOVO Online - Zoom for Education.

Literatuur
digitale hand-outs

Studiebelasting
geen 


Praktische informatie en aanmelden

Data, dag en tijd
1 online college maandag 23 augustus 2021, 10.00-12.30 uur
1 dagexcursie dinsdag 24 augustus 2021, 8.30 – ca. 19.15 uur

Kort voor aanvang ontvangt u exacte informatie over vertrektijden. Het maximum aantal deelnemers is 30.

Cursusprijs
€ 150,- (incl. excursie)
De cursusprijs is inclusief vervoer per luxe touringcar vanaf de Vrije Universiteit Amsterdam, entree kerken, exclusief lunch.

Uiterste aanmelddatum
16 augustus

Aanmelden

Deze cursus bestaat uit een hoorcollege en een dagexcursie. Voor de excursie heeft u keuze uit twee data – 24 augustus (groep A) of 26 augustus (groep B). Dit is de aanmeldpagina voor groep A.
Het hoorcollege vindt gezamenlijk plaats via Zoom for Education.

Aanmelden met MijnHOVO-account
U meldt zich aan per programma via onderstaande blauwe button: 'Aanmelden live online'.
Als u al een MijnHOVO-account heeft kunt u zich meteen aanmelden met uw gebruikersnaam en wachtwoord.

Nieuw bij HOVO? Maak een account aan!
Heeft u nog niet eerder een HOVO cursus gevolgd, dan maakt u eerst een MijnHOVO-account aan.
U klikt op de MijnHOVO pagina, en vervolgens op het stappenplan, een handleiding met afbeeldingen die u stap voor stap kunt volgen.
Zodra u een eigen MijnHOVO-account hebt, kunt u zich direct aanmelden voor de cursus van uw keuze.

Bij de Veelgestelde vragen vindt u nog meer antwoorden. Als het antwoord op uw vraag hier niet bij staat, kunt u contact opnemen met een van onze medewerkers via hovo@vu.nl.

Aanmeldbutton