Hannah Arendt II - Het leven van de geest-willen en oordelen

Bolhuis-Arendt

cursusbeschrijving

In haar laatste werk keert Arendt terug naar de vraag: Wat is denken? En vooral naar de vraag: Wat zou denken moeten zijn, om een gereedschap te kunnen vormen waarmee moreel kan worden gehandeld? Haar analyse van het leven van de geest is juist ook deze tijd van nihilisme en cynisme, waarin waarheid en autoriteit niet per se richtinggevend zijn voor het goede, van het grootste belang. Denken brengt ze nog zelf uit, Willen is door haar geschreven, maar na haar dood uitgebracht, Oordelen is geschreven op basis van haar voorwerk van het boek bestaande uit colleges over het oordeelsvermogen bij Kant.
Onderwerpen van deel II van deze cursus (deel I vond in het najaar 2020 plaats):
Wanneer denken niet alleen als menselijke mogelijkheid, maar vooral als onontkoombare conditie moet worden opgevat, ontstaan meerdere filosofische problemen:
• Hoe gaan we om met de onvoorspelbaarheid van menselijk gedrag?
• Waarom proberen wij de wereld vast te leggen in regels? Wat levert dat op en wat verliezen we als mensen daarmee?
• Wanneer we de vrijheid van mensen beschrijven, waar doelen we dan op? Gaat het om vrijheid als filosofisch of theologisch probleem (Kan je willen wat je wil?), als probleem van de fysica (Zijn wij gedetermineerde materie?) of als politiek probleem (Hoever reikt je vrijheid als burger?)? Dit onderscheid in drie vormen van vrijheidsproblematiek verheldert ook hedendaagse debatten.
• Als denken een innerlijke dialoog is, die ons door het willen in de wereld van het kunnen en het handelen brengt, stuiten we vanzelf op de grote vraag naar het oordeelsvermogen: immers: hoe kunnen wij weten wat het goede is? Arendt zoekt moraliteit in een wereld die voortdurend in verandering is. Dat wil zij doen zonder de tirannie van het ‘gedwongen gelijkblijvende’. Juist dat uitgangspunt maakt haar denken in tijden van angst voor de snel veranderende wereld en bijbehorende verlangens naar een geromantiseerd verleden uiterst actueel.

Docent

drs. Petra Bolhuis is afgestudeerd in de filosofie en dPetra-Bolhuise orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. De filosofie van Hannah Arendt en Michel Foucault vormde haar afstudeeronderwerp als filosoof. Ze heeft sinds 2002 een eigen bedrijf Maieutiek geeft al geruime tijd cursussen voor HOVO (zie ook maieutiek.nl).

Onderwijsvorm en literatuur

onderwijsvorm
10 hoorcolleges met ruimte voor vragen

op locatie of (gedeeltelijk) online?
Op dit moment is al het HOVO-onderwijs online. Wij streven ernaar in het voorjaar van iedere cursus minimaal één college in een geschikte cursusruimte te laten plaatsvinden, maar u moet er rekening mee houden dat deze cursus (grotendeels) online plaatsvindt.

een cursus (gedeeltelijk) online houdt in:
Als een cursus (gedeeltelijk) online plaatsvindt via Zoom for Education, dan kunt u deze veilig en gemakkelijk vanuit huis volgen op uw pc of laptop die is voorzien van een ingebouwde of losse speakers. Via de camera, microfoon en een ‘chatfunctie’ zijn er mogelijkheden tot (directe) interactie met uw docent en medecursisten. HOVO Amsterdam heeft een beveiligd, eigen Zoom-account. Uw privacy is dus gewaarborgd en de cursus is alleen toegankelijk voor wie zich heeft ingeschreven. De colleges worden niet opgenomen: u volgt de cursus op vastgestelde data en tijden. Kijk voor meer informatie bij de veel gestelde vragen over Zoom for Education.

literatuur
verplichte boeken:
Hannah Arendt, Willen ISBN 9789086871810(2014) en
Oordelen ISBN 9789086871421(2016), beide bij Klement Pelckmans uitgegeven
Andere edities of drukken (waarin soms delen van het leven van de geest zijn samengevoegd) zijn te gebruiken, maar bevatten andere paginering en daarin ontbreekt het uitgebreide voorwoord van de vertalers.

studiebelasting
2 uur per week

overige informatie
In twee los van elkaar te volgen, maar duidelijk gekoppelde colleges, in 2020 en 2021 volgen we de analyses van Arendt en plaatsen die in een hedendaagse context. Dit voorjaar ligt de nadruk op Willen en Oordelen.

Praktische informatie en aanmelden

Dag en tijd
maandag, 13.30 - 16.00 uur 
Data
1 februari t/m 19 april 2021
collegevrij: 22 februari en 5 april
Cursusprijs
€  290
Uiterste aanmelddatum
25 januari 

online of in een (fysieke) cursusruimte: Wij hebben 1 college op de VU-campus gepland.
LET OP: Dit college kan een afwijkende dag en/of tijd hebben.
Wij volgen uiteraard de op dat moment geldende richtlijnen van het RIVM; mocht daardoor het fysieke college toch niet kunnen doorgaan, dan zal het online Zoom-college voor deze ene keer toch op de afwijkende dag en tijd plaatsvinden.
Voor deze cursus is het fysieke college gepland op: maandag 22 maart 2021 van 14.30 - 17.00 uur (i.p.v. 13.30 - 16.00 uur).
Dit college zal ook via Zoom worden uitgezonden, dus als u niet op de VU kunt of wilt komen, kunt u het college ook live vanuit uw eigen huiskamer volgen op de vastgestelde tijd. Meer informatie volgt uiterlijk 15 maart.

wilt u zich aanmelden voor deze cursus?
U kunt u zich aanmelden via onderstaande knop. U meldt zich aan per programma en per persoon. Als u al een MijnHOVO-account heeft kunt u zich aanmelden met uw gebruikersnaam en wachtwoord.

nieuw bij HOVO?
Heeft u nog niet eerder een HOVO-cursus gevolgd, dan moet u eerst een MijnHOVO-account aanmaken. Dit wijst zich vanzelf. Zodra u op de aanmeldknop klikt, krijgt u eerst de vraag om een MijnHOVO-account aan te maken. Hierbij geeft u uw e-mailadres als gebruikersnaam op. Naar dat e-mailadres wordt een bevestigingsmail gestuurd, hierin vindt u het verzoek een wachtwoord aan te maken. Als u het wachtwoord heeft aangemaakt kunt u direct daarna uw aanmelding voltooien.
Zodra u een eigen MijnHOVO-account hebt, kunt u direct zich voor deze of andere cursussen aanmelden.

heeft u vragen over deze cursus of over HOVO?
Kijk dan eerst op de overige tabs bij deze cursusbeschrijving of bij de Veelgestelde vragen. Als het antwoord op uw vraag hier niet bij staat, kunt u contact opnemen met een van onze medewerkers via hovo@vu.nl.

De uiterste aanmelddatum voor deze cursus is verstreken; inschrijven is helaas niet meer mogelijk.